İHD Kadın Komisyonu 8 Mart’a ilişkin gözlem raporunu açıkladı

  • 12:16 16 Mart 2022
  • Güncel
DİYARBAKIR - İHD Diyarbakır Şubesi Kadın Komisyonu 8 Mart’ta İstasyon Meydanı’nda yapılan mitingde hak ihlallerine ilişkin gözlem raporunu açıkladı.
 
Diyarbakır İstasyon Meydanı’nda yapılan Dicle Amed Kadın Platformu (DAKAP) öncülüğünde 8 Mart Dünya Kadınlar Günü için İstasyon Meydanı’nda yapılan mitinge ilişkin İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi Kadın Komisyonu gözlem raporunu yazılı şekilde yayınladı.
 
‘İnce aramalar yapıldı’
 
Yayınlanan raporda, Ofis semti, Bağlar ve Mardinkapı tarafından alanlara yapılan girişlerde ince aramaların yapıldığı, ayakkabıların çıkartılarak aramalar yapıldığı belirtildi. Raporda, tertip komitesinde görevli kişilerce kolluk görevlilerine yapılan itiraza ve mutabakat olmasına rağmen ayakkabı aramalarına devam edildiği yer aldı.
 
Raporun devamına şu tespitlere yer verildi:
 
“*Kolluk ile yapılan görüşmeler sonucu görevli kişilerin ayakkabıları aranmamış, ‘şüpheli’ gördükleri kişilerin ayakkabılarının içinde ‘paçavra’ olduğu gerekçe gösterilerek yapılmaya devam edilmiştir
 
* Miting alanına girerken arama noktalarından önce çevik kuvvetin arama noktalarına girişi zorlaştırması ve çok sayıda polisin olması kortejle giriş yapacak kadınlar tarafından kabul edilmemiştir. Özellikle çevik kuvvetin erkek polislerden oluşuyor olması dikkat çekici bir durumdur. Müzakere ekibi ve kolluk görevlileri arasında yapılan görüşmeler uzun süre uzlaşılamamıştır. Bundan dolayı 12.00’da başlayacak miting gecikerek, 14.30 civarı başlamıştır. 
 
*Miting alanına girişler 3 ayrı semt yönünden yapılmıştır. Her giriş sonrası da 3 ayrı arama noktası kurulmuştur. Arama noktaları arası yaklaşık 300 m uzaklığındadır. Kısa bir mesafe olmasına rağmen her arama noktasında aynı yöntem ile arama yapılmıştır. Miting alanının bariyer ile etrafının kapalı olmasına rağmen 300 m gibi kısa mesafelerde tekrar tekrar arama yapılması kötü muamele ve baskı unsuru oluşturmaktadır.
 
* Birçok kadın arama noktalarında kötü muameleye maruz kalmış ve ince aramadan geçirilmiştir. Bir kadının ayakkabı aramasına itiraz etmesi üzerine, arama noktasında ki görevli kadın polis tarafından atletinin çıkarılmasına varacak derecede ince aramaya zorlanmıştır. Yine miting alanına giriş yapan birçok kadına taciz boyutuna varacak düzeyde uzun süreli elle arama yapılmıştır.
 
*Ofis semti tarafından ilk giriş noktasına bırakılan X-ray cihazını çoğunlukla LGBTQ+ bireyler kullanmıştır. Kolluk görevlilerinin LGBTQ+ bireyleri aramak veya dokunmak istememesi gibi ayrımcı bir tutum gözlemlenmiştir.
 
*KESK’in 8 Mart mitingi için bastırmış olduğu bandana içeri alınmamıştır.
 
* KESK’in 8 Mart mitingi için bastırmış olduğu kalemlik ve gerekçe olarak kalemlik üzerinde bulunan TJA’ya ait sembol gösterilmiştir.
 
* Miting alanına çocuklarıyla ve bebekleriyle gelen kadınların çocuklarının (3-4 yaş) ve bebeklerinin üzerleri ve bebek arabalarının da arandığı görülmüştür.
 
*Miting alanına girişte 4 kadın 3 erkek ters kelepçe yapılarak gözaltına alınmıştır. Kolluk görevlileri tarafından önleme gözaltısı olduğu belirtilerek ifadeleri alındıktan sonra serbest bırakılmışlardır.
 
*Miting çıkışında MA müzik kadın solisti ve 1 sunucu gözaltına alınmıştır. Gözaltına alınan sunucunun gözaltı gerekçesi; ‘özgürlük mücadelesinde yaşamını yitiren kadınlar için saygı duruşuna davet ediyorum’ şeklinde olan cümlesi nedeniyle gözaltına alınmıştır. Kürtçe yaptığı bir konuşmanın Türkçeye çevrilerek ‘örgüt propagandası’ yaptığı iddia edilmiştir. Emniyette alınan ifade sonrası serbest bırakılmıştır. 8 Mart miting program içeriğinin emniyet ile paylaşılmış olması, sorumlu kolluk görevlilerinin saygı duruşu ile programın başlayacağını bildiği de belirtilmesi gereken bir husustur.
 
*Miting alanına girecek olan, pankartlar, flamalar, dövizler tek tek açılıp kontrol edilmiştir. Bazı döviz ve pankartlar yasaklı olup olmadığı kontrol edilmek amacıyla uzun süre giriş noktasında bekletilmiştir. Bazı pankartlar ve dövizler içeri alınmış, bazı pankart ve dövizler yasak olduğu gerekçesi ile miting alanına alınmamıştır.
 
*Kortej şeklinde alana girmek isteyen kadınlar arasında; Barış Anneleri, Siyasi parti temsilcileri, sivil toplum örgütü temsilcileri bulunmaktaydı. Miting alanına giriş öncesinde bulunan çevik kuvvet ekiplerinin koridor açmaması, arama noktalarına geçişin kolluk görevlileri tarafından belirlenmesi alana girişi oldukça zorlaştırmıştır. Arama noktalarında ciddi vakit kaybına ve yığılmaya sebep olmuştur. Buna yönelik geliştirilen itiraz süresi içerisinde kadınlar darp edilmiş, Barış annelerine yönelik kötü muamele gerçekleştirilmiş, biber gazı kullanılmıştır.
 
*Mardinkapı tarafında ki kontrol noktasına kadınların üst araması için sadece 2 kapalı kabin getirilmiş olması yüzlerce kişinin birikmesine, aralarında yaşlı ve bebekli kadınlarında bulunmasından dolayı da gerginlikler yaşanmasına neden olmuştur.
 
Gözlem ve tespitlerimize ilişkin önerilerimiz şu şekildedir;
 
*İnsan hak ve onuruna yakışır şekilde gösteri ve yürüyüş yapma hakkının kullanılması,
 
*Miting sırasında tam yetkili sorumlu amir ve miting tertip komitesindeki kişilerin, gelişebilecek olumsuzluklara anında çözüm getirerek gerginliği düşürmesi,
 
*Tertip komitesinin önceden emniyete ilettiği ve uzlaşılan koşulların hem kollukta hemde komite görevlilerinde bulunması,
 
*Önceden yazılı hale getirilen yasaklı objeler dışındaki hiçbir şeye kolluk tarafından keyfi müdahale yapılmaması,
 
*Arama noktalarında daha sakin ve her iki taraf açısından da çözüm odaklı yaklaşılması gerekmektedir.
 
*Kişinin üst aramasında yönetmelik ve hukuka uygun davranılmalı, insanlık onurunu zedelemeyecek özen gösterilmelidir.
 
*Kadın aktivistlerine yönelik son yıllarda sürdürülen sistematik baskılar son bulmalıdır.”